Brania ryb. Wędkarski kalendarz brań

Od 1.12.2018 rozpoczynamy publikowanie kalendarza brań według teorii księżycowo-słonecznej Knighta. Kalendarz opracowany został na nasze zamówienie przez amerykański portal Solunar.com, poświęcony teorii księżycowo-słonecznej. Kalendarz przedstawia wyliczenia dla Wrocławia (51° 11′ N, 17° 04′ E). Wraz ze wzrostem odległości od miasta, dokładność podanych czasów i trafność prognoz maleje. Sam portal zaleca, by kolejne wyliczenia wprowadzać co 10 minut zmiany czasu słonecznego, czyli co dwa i pół stopnia długości geograficznej. Dla całej Polski daje to trzy, cztery kalendarze takie jak nasz. Cóż, kalendarz tani nie jest, więc o wędkarzy łowiących bardziej na wschód niech się martwią inni blogerzy 🙂 Nasz powinien, oczywiście o ile Amerykańce żartów sobie nie stroją, a ich teoria jest w miarę poważna, sprawdzać się na 1/3 terytorium Polski, licząc od granicy zachodniej. No może w troszeczkę węższym pasie 🙂

Jak korzystać z księżycowo-słonecznego kalendarza brań?

Amerykanie utrzymują, że w ciągu dnia są cztery okresy, gdy ryby intensywnie żerują. Dwa główne, trwające około godziny, a w sprzyjającym układzie nawet do trzech godzin, oraz dwa dodatkowe, których czas trwania nie przekracza zazwyczaj trzydziestu minut. W kalendarzu podajemy dokładne terminy rozpoczęcia tych okresów dla każdego dnia miesiąca. Ze względu na specyficzny układ Ziemia-Słońce-Księżyc żerowania ryb są niekiedy zdecydowanie intensywniejsze a okresy brań najdłuższe. Te dni zostały opisane kolorem czerwonym. Szczegóły teorii Knighta znajdziecie poniżej kalendarza.

Kalendarze z minionych miesięcy możecie obejrzeć tutaj. Połamania! 🙂

Kalendarz brań Marzec 2019

Kalendarz brań Kwiecień 2019

Kalendarz brań Maj 2019

Kalendarz brań Czerwiec 2019

Brania ryb według teorii księżycowo-słonecznej. Kalendarz brań Knighta

Kalendarze brań, zwane także księżycowymi kalendarzami brań czy też żerowania ryb, cieszą się niesłabnącą popularnością. Potwierdzają to statystyki internetowe. ”Kalendarz brań” to w Polsce najpopularniejsza fraza związanych z wędkarstwem wpisywana do wyszukiwarki Google. Prawie 50 tysięcy takich zapytań miesięcznie!

Czy jednak ta popularność wynika z wyjątkowej trafności przewidywań żerowania ryb w kalendarzach brań? Zdania są podzielone, zwłaszcza że metodyka przygotowywania tego rodzaju prognoz u różnych autorów jest różna, stosowane kryteria niejasne i zazwyczaj owiane mgłą tajemnicy. A właśnie ta metodyka, teoria na podstawie której przewiduje się intensywność brań ryb, połączenie brań z oddziaływaniem księżyca oraz słońca, jest najważniejsza.

Najbardziej spójną teorię dotyczącą brań ryb opracował już w drugiej połowie lat dwudziestych XX wieku Amerykanin Alden Knight. W roku 1926 Knight ogłosił, że postanowił sprawdzić w praktyce pewną popularną ludową teorię z którą zetknął się na Florydzie, znaną tam pod nazwą teorii słoneczno-księżycowej. Sporządził on listę trzydziestu trzech czynników które mogłyby kontrolować lub wpływać dzień po dniu na zachowanie ryb słodko- i słonowodnych. Starał się wziąć pod uwagę wszystkie zjawiska, które mogłyby mieć wpływ na przedmiot jego badań. Czynniki te były następnie jeden po drugim starannie sprawdzane i w razie braku wyraźnych związków kolejno odrzucane.

Drogą eliminacji Knight wyodrębnił trzy czynniki mające najistotniejszy wpływ na brania ryb. Były to wpływ księżyca, wpływ słońca oraz zjawisko pływów (przypływy i odpływy) morskich. Oczywiście wpływ słońca nie mógł być uznany za zmienny w niedługim przedziale czasowym, ponieważ cykl słoneczny obserwowany dzień po dniu jest niemal taki sam, podczas gdy wzmożona aktywność ryb bywała odnotowywana niemal o każdej porze dnia albo nocy. Wpływ księżyca pozostawał wciąż nieznany. Pływy? Przecież w pstrągowym potoku nie ma żadnych przypływów ani odpływów. Ale należy pamiętać, że właśnie pływami kierują się rybacy słonowodni w swojej pracy. Czy mogło być tak, że czynnik stymulujący ryby do aktywności zależał bardziej od wpływu słońca i księżyca niż od aktualnego etapu lub intensywności przypływu bądź odpływu morskiego? Zwłaszcza, że pływy morskie to wynik oddziaływania grawitacyjnego słońca i księżyca, czyli zjawisko do tych oddziaływań wtórne.

Początkowo w trakcie badań brano pod uwagę jedynie przybliżony czas wschodu i zachodu księżyca, stopniowo okazywało się coraz bardziej oczywiste, że oprócz okresów dużej intensywności żerowania związanych ze wschodem i zachodem księżyca bywają również okresy niezłej aktywności żerowania ryb, którą obserwowano między dwoma podstawowymi okresami. Te dwa najintensywniejsze okresy aktywności, trwające zwykle ok. dwóch godzin (choć czasami czas ich trwania może być nawet dłuższy niż trzy godziny) , nazwano okresami głównymi brań ryb, a pozostałe dwa okresy średniej aktywności (o krótszym czasie trwania, ok. jednej godziny ) związane z pozycją Księżyca w zenicie i w nadirze – okresami dodatkowymi. Oczywiście okresami słoneczno-księżycowymi 🙂

Przekonującego argumentu na korzyść tej teorii dostarczył biolog dr Frank A. Brown z Northwestern University. Co prawda zajmował się badaniem ostryg, ale teoria księżycowo-słoneczna opisuje ogólnie aktywność organizmów wodnych a ryby są tu tylko przypadkiem szczególnym, choć dla wędkarzy najistotniejszym. Wiadomo że ostrygi otwierają swoje muszle przy każdym przypływie morskim a dr Brown chciał sprawdzić czy dzieje się to pod wpływem zmian poziomu wody w oceanie czy raczej pod wpływem bezpośredniego oddziaływania księżyca. W swoim laboratorium umieścił więc  akwarium z morską wodą i małżami, po czym pozbawił je dopływu światła słonecznego. Przez pierwszy tydzień eksperymentu ostrygi otwierały muszle w czasie gdy na ich rodzimym wybrzeżu miał miejsce przypływ, lecz w drugim tygodniu otwarcie muszli zsynchronizowało się z okresem najwyższej i najniższej pozycji księżyca (zenitu i nadiru) względem położonego w pobliżu Chicago laboratorium badacza.

Knight po raz pierwszy opublikował swoje tabele brań w roku 1936. Zarówno wtedy jak i dzisiaj układający je musi dla każdej tabeli obliczyć dokładny czas słoneczny, biorąc pod uwagę swoje położenie geograficzne (na wschód bądź na zachód względem południka określającego strefę czasową) a w razie konieczności uwzględnić także letnią zmianę czasu. Tabele Knighta zwykle zaokrąglano do dziesięciu minut. Przykładem odchylenia w czasie słonecznym między miejscami o różnym położeniu geograficznym może być jego różnica między Cedynią (najbardziej na zachód wysuniętym punktem Polski) a wschodnim zakolem Bugu- wynosi ona 40 minut tzn. nad Bugiem słońce wstaje o 40 minut wcześniej).

Aby sprawdzić swoją teorię Knight zbierał informacje o nadzwyczajnych połowach i to zarówno tych rekordowych pod względem ilości jak i wielkości złowionych ryb. Zbadał ok. 200 tego typu połowów i okazało się że ok. 90% z nich odbyło się w dni nowiu, gdy wpływ układu słońce-księżyc jest największy, ale, co ważniejsze, zdarzały się one niemal zawsze w czasie trwania okresu głównego bądź dodatkowego, przewidywanego w opracowanym przez Knighta kalendarzu brań. Początkowo Knight badał jedynie żerowanie i intensywność brań ryb, później okazało się, że podobne prawidłowości w zachowaniu wykazują także ptaki łowne oraz zwierzyna.

Dni największej aktywności słoneczno-księżycowej

Wiadomo ze słońce i księżyc są dwoma najważniejszymi źródłami energii astralnej, która codziennie bombarduje Ziemię i wszystkie obecne na niej formy życia (może chodziło Knightowi o grawitację, istnienia energii astralnej jak na razie nauka nie stwierdziła 🙂 ). Im oba ciała niebieskie są bliżej Ziemi w danym momencie, tym większy mają na nią wpływ. W każdym miesiącu największy wpływ słońca oraz księżyca przypada na dzień nowiu albo pełni, co znacząco wpływa na aktywność ryb.

Miesiące największej aktywności układu słońce-księżyc

Czerwiec ma najwięcej ze wszystkich miesięcy dni połączonej aktywności słońca i księżyca. W czasie pełni słońce i księżyc znajdują się niemal naprzeciw siebie i tylko przez kilka minut doby na niebie nieobecne jest i jedno, i drugie. W czasie nowiu oba ciała niebieskie współpracują w niemal perfekcyjny sposób przemierzając w zgodnym rytmie niebo i wzajemnie wzmacniając swój wpływ. Z powodu nie pokrywania się ze sobą cyklów księżycowych i słonecznych żadne dwa dni, miesiące ani lata nie są pod tym względem jednakowe.

Okresy największej aktywności ryb

Kiedy wskazywany przez kalendarz brań okres aktywności ryb przypada w bliskości ok. 30 minut od wschodu lub zachodu słońca, można spodziewać się świetnych połowów. Kiedy w tym czasie przypada okres główny (wschód lub zachód księżyca) połów może być jeszcze lepszy. A dodatkowo, gdy takie wydarzenie zbiega się z dniem pełni lub nowiu można spodziewać się najlepszych połowów w całym sezonie!

Długość okresów dobrych brań

Każdy wędkarz wie, że ryba nie pożywia się przez cały czas. Wie również, że z pewnych powodów ryba niejednokrotnie zdaje się zjadać niemal wszystko na co się natknie, reaguje doskonale zarówno na przynętę sztuczną jak i naturalną. Zdarza się to, zgodnie z teorią Aldena Knighta, jedynie w pewnych okresach czasu. Uściślając, ryba zwykle żeruje około wschodu i zachodu słońca, lecz przeważnie prawdziwe łowienie odbywa się jedynie w szczególnych porach jej zwykłego okresu żerowania. Jeżeli warunki pogodowe i panujące w łowisku są sprzyjające, wtedy ryba wykazuje szczególną aktywność, przeważnie przez jedną do dwóch godzin.

Obserwuj księżyc…

Kolejną rzeczą warta zapamiętania przy posługiwaniu się kalendarzem brań opracowanym na podstawie teorii słoneczno-księżycowej jest fakt, że wpływ układu słońce-księżyc ma zmienną intensywność w zależności od pozycji księżyca. Okres nowiu w czasie nieobecności księżyca na niebie jest czasem największej intensywności żerowania ryb. Intensywność tę dodatkowo wzmacniać może zwiększenie pływów morskich. Ich maksimum trwa około trzech dni a morska fauna odpowiada na nie również maksymalizując swoją aktywność. Następnie stopień tej aktywności maleje aż do osiągnięcia minimum, które przypada na trzecią kwadrę księżyca. Wędkarze słonowodni twierdzą że pływy mają większe oddziaływanie na żerowanie ryb niż aktywność księżyca, lecz należy pamiętać że pływami zarządzają przecież właśnie fazy księżyca oraz jego przemieszczanie się po nieboskłonie.

Znane są liczne zjawiska morskie powtarzają się z precyzyjną regularnością w ramach miesiąca księżycowego oraz cyklów księżycowo-słonecznych. Badania wykazały, że naturalny cykl dobowy ryb oraz wielu innych zwierząt różni się od dobowego cyklu człowieka, regulowanego przez słońce. Ich zegar biologiczny współgra raczej z czasem księżycowym, czyli czasem w którym księżyc pojawia się ponownie w tym samym miejscu po wykonaniu całkowitego okrążenia Ziemi (zwykle trwa to 24 godziny i 53 minuty). Nazywany jest on Dobą Pływową i wyjaśnia, dlaczego pływy oceaniczne zdarzają cię każdego kolejnego dnia o ok. godzinę później niż poprzedniego, oraz dlaczego większość ryb, w tym ryb słodkowodnych, przejawia chęć wzmożonego pobierania pokarmu o godzinę później (w stosunku do ludzkiego zegara biologicznego) niż było to dnia wczorajszego.

Obliczając czas księżycowo-słonecznych okresów brań…

Kluczem do trafnego ustalenia pory wystąpienia okresu księżycowo-słonecznego brań jest określenie względnego położenia słońca i księżyca z uwzględnieniem ich konkretnej pozycji wobec Ziemi. Główne okresy słoneczno-księżycowe brań są zbieżne z przekraczaniem równika przez wektor wypadkowej sił grawitacyjnych powodujących pływy. Okresy dodatkowe trwają wtedy, gdy wektor ten wznosi się nad horyzont lub chowa się za nim. Trzeba przy tym pamiętać, że wschód księżyca może nastąpić o dowolnej porze dnia lub nocy, ponadto każdego miesiąca zdarza się jeden dzień ( przypada on w czasie ostatniej kwadry księżyca) w którym księżyc w ogóle nie wschodzi.

Dni najlepszych połowów

Dla tych wędkarzy którzy lubiła łowić ryby o wschodzie lub zachodzie słońca łatwo określić dni w których najlepiej jest pojawić się na stanowisku wędkarskim. Są to te dni, w których główne lub dodatkowe okresy słoneczno-księżycowe przypadają w pobliżu czasu wschodu lub zachodu słońca. a na dodatek gdy dzieje się to podczas nowiu lub pełni księżyca. Udowodniono, że w przypadku spełnienia takich warunków ryby atakują agresywnie wszystko co mogą zobaczyć lub wyczuć. Wyczerpanie limitu połowu jest wtedy niemal gwarantowane pod warunkiem że jakiekolwiek ryby przebywają w pobliżu łowiska. Nie jest tajemnicą ze ryby i zwierzyna łowna często posilają się o świcie lub przed zmrokiem. Tym co dodatkowo wzmaga ich aktywność jest efekt wschodu lub zachodu księżyca oraz szczególny efekt jego nowiu lub pełni. Jeżeli pory dnia są zbieżne ze wschodem lub zachodem księżyca wtedy efekt może być spektakularny. Pamiętać należy przy tym że zbieżność warunków pogodowych z okresami słoneczno-księżycowymi może dodatkowo wzmóc aktywność ryb.

Zwracaj uwagę na pogodę. Sprawdzaj barometr. Zmiany ciśnienia mają wpływ na brania ryb!

Nie ulega wątpliwości że nie odniesiesz sukcesu jeżeli z powodu niesprzyjającej pogody ryby będą nieobecne w łowisku. Zaplanuj więc swoje dni nad wodą tak aby mieć gwarancję, że równocześnie będą w pobliżu ryby. Intensywność żerowania zmienia się również z dnia na dzień zgodnie z ogólnymi warunkami pogodowymi. Jeżeli ciśnienie nie zmienia się lub wzrasta, jeżeli jest sprzyjająca temperatura (powietrze o ok. osiem stopni cieplejsze niż wynosi temperatura wody) wtedy można się spodziewać długiej i aktywnej odpowiedzi ryb na okres teoretycznie sprzyjający żerowaniu.

Mamy nadzieję że przybliżyliśmy Ci teorię kalendarza księżycowego. I pamiętaj zawsze – najlepsza pora aby pójść na ryby jest przede wszystkim wtedy kiedy masz czas i ochotę na to by zjawić się nad wodą!